20/8/2025 Nieuwe lijst Invasieve exoten Belgian National Scientific Secretariat on Inv asive Alien Species : invasieve dieren van de Unielijst
Advies voor bestrijding van de nijlgans
Canadese gans , een invasieve exoot?
Status en bescherming
Habitatrichtlijn 2: Nee
Habitatrichtlijn 4: Nee
Vogelrichtlijn: Nee
Jachtwild: Ja
Invasieve exoot: Nee
Soortenbesluit: Categorie 2 (Beschermd 2)
Categorie 4 (Artikel 3,2)
Status:
De Canadese gans is een jachtwildsoort. Haar statuut en de wettelijke bepalingen inzake beheersopties worden geregeld door het Jachtdecreet(opent nieuw venster), Jachtopeningsbesluit(opent nieuw venster) en Jachtvoorwaardenbesluit(opent nieuw venster). Het loslaten van dieren in de natuur is verboden onder het Soortenbesluit
Canadese gans
Branta canadensis
De Canadese gans is een grote, bruingrijze gans met zwarte kop, hals en snavel. De ganzen hebben een grote witte wangvlek.
Leefgebied en trend
De populatie van deze soort is in de loop van de jaren 1970 ontstaan uit ontsnapte en uitgezette dieren uit privécollecties. Van nature komt ze voor in Noord-Amerika. Vanuit de kerngebieden rond Gent en Antwerpen liepen de aantallen snel op en in de periode 2000-2002 werd de Vlaamse populatie reeds geschat op 1400-1800 broedparen. De soort veroorzaakt schade aan kwetsbare vegetaties, eutrofiëring van plassen en concurrentie met inheemse watervogels, waardoor al geruime tijd maatregelen getroffen werden om de populatie aan banden te leggen (ruivangsten, jachten en prikken eieren). In veel van de oorspronkelijke kernregio’s heeft dit geleid tot een stabilisatie of zelfs afname van de aantallen. Andere regio’s werden pas na de atlasperiode 2000-2002 volop gekoloniseerd en daar is nog steeds sprake van een toename, zoals in Limburg waar het aantal broedparen steeg van amper 13 in 2002 naar ruim 200 in 2018. In Nederland behoort de Grote Canadese Gans tot één van de snelst toegenomen broedvogels sinds de vorige atlas (1998-2000), ondanks de grote aantallen die afgeschoten worden. In de periode 2013-2015 werd het aantal broedparen er geschat op 9000 tot 12.000. Ook in Wallonië groeide de populatie spectaculair van een eerste broedgeval in 1986 tot ergens tussen de 670- 1000 broedparen in 2009.
De Canadese gans is een jachtwildsoort. Om de populatie in toom te houden, kan beroep worden gedaan op gewone jacht, bijzondere jacht, bestrijding, het rapen of vernielen van eieren, en ruivangst.
Beheer
De Canadese gans is een jachtwildsoort, waarvoor gewone jacht, bijzondere jacht en bestrijding kunnen worden uitgevoerd. Specifiek voor het natuurbeheer mag Canadese gans bijkomend worden gedood door het rapen of vernielen van eieren, en middels ruivangst.
De ervaring leert dat een combinatie van de verschillende beheermethodes het meest efficiënt is. Om de populatie van Canadese gans op Vlaamse schaal in toom te houden, is een combinatie van bovengenoemde methodes nodig. Een uitgebreide analyse(opent nieuw venster) gaf aan dat door de realisatie van ruivangsten bovenop de eerstgenoemde methoden, een toekomstige schade ter waarde van 21 tot 46 miljoen euro wordt vermeden.
Eieren mogen worden geraapt, geschud of op een andere wijze vernield. Dit gebeurt het meest effectief door de eieren te prikken. Dit gebeurt met behulp van een lange naald. Prikken gebeurt het best aan de bolle kant van het ei, waar de luchtkamer zit. Let erop dat de eieren niet beginnen te lekken. Let er ook op het nest niet te beschadigen, en de eieren schijnbaar intact te laten. Eieren kunnen afgedekt zijn door dons. Van zodra de gans doorheeft dat het nest of de eieren beschadigd zijn, zal ze een nieuw nest maken. Vermijd verstoring van andere broedvogels of kwetsbare vegetaties. Het rapen, schudden of vernielen van eieren dient vooraf te worden gemeld, en nadien te worden gerapporteerd (via de formulieren voor regulering in het kader van natuurbeheer(opent nieuw venster) van het Agentschap voor Natuur en Bos).
De gewone jacht op Canadese gans is geopend van 15 augustus tot en met 31 maart.
Wanneer er schade dreigt aan gewassen of eigendommen, kan een jachtrechthouder bijkomend jagen. Deze bijzondere jacht kan worden uitgevoerd van 1 april tot en met 14 augustus, mits uitvoering van preventieve maatregelen(opent nieuw venster) (bv. plaatsen van afschrikkende poppen, linten…). Bijzondere jacht dient vooraf te worden gemeld (via de formulieren voor bijzondere jacht(opent nieuw venster)).
Als er ondanks het nemen van maatregelen schade is veroorzaakt aan gewassen of eigendommen, kan de grondgebruiker of -eigenaar overgaan tot bestrijding. Bestrijding moet vooraf worden gemeld (via de formulieren voor bestrijding(opent nieuw venster)).
Afschot voor het natuurbeheer kan gedurende het ganse jaar worden uitgevoerd. De ruivangst van Canadese gans met behulp van netten is toegestaan tussen 1 juni t.e.m. 14 juli. In deze maanden groeperen de ganzen zich op open plassen en verliezen ze hun slagpennen, waardoor ze gedurende enkele weken niet kunnen vliegen. Zo kunnen de dieren op de oever bijeen worden gedreven. De ganzen worden dus niet noodzakelijk gevangen op de locaties waar zij schade toebrengen. Afschot en ruivangsten voor het natuurbeheer dienen vooraf te worden gemeld en nadien te worden gerapporteerd (via de formulieren voor regulering in het kader van natuurbeheer
